Şiir Ve Mizah Bölümü

Tabii Orman Yangınlarının Bazı Hikmetleri

Tabii Orman Yangınlarının Bazı Hikmetleri
Tabii Orman Yangınlarının Bazı Hikmetleri

Tabii Orman Yangınlarının Bazı Hikmetleri

Orman ekosistemleri; orman yangınları, güneş, rüzgâr ve yağmur gibi hâdiseler sebebiyle sürekli bir değişme içerisindedir. Orman yangınlarının zihinlerimizdeki imajı olumsuzdur. Ancak her şeye rağmen, tabiî orman yangınlarının arka plânında çeşitli hikmetler saklıdır.

Kuzey Yarım Küre’de, ortalama yıllık yağış miktarının metrekarede 100 kg civarında olduğu soğuk ve kurak bölgelerde iğne yapraklı boreal ormanları yaygındır. Güney Yarım Küre’de ise, tropik yağmur ormanları ile kuru çöller arasındaki geçiş bölgesinde, geniş çayırlar (savana) ve çalılıklar bulunur. Bu sahalarda, ekosistemin bir parçası olarak meydana gelen tabiî yangınlar; yıldırım, volkanizma veya yuvarlanan kayalardan çıkan kıvılcımlar sebebiyle başlamakta ve ekosistemde, değişimin en önemli unsuru olabilmektedir. Bu yangınların neticeleri insanda; ‘nerede, ne zaman çıkacağının ve ne kadar sahada tesirli olacağının önceden programlanmış olduğu’ düşüncesini uyandırmaktadır.

Yangına bağımlı ekosistemlere misâller
Kuzey Amerika ormanlarında, geniş bir sahada yayılış gösteren Banks çamı (Pinus banksiana) türünün kozalaklarının açılabilmesi için mutlak surette yangına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu türün kozalakları; üzerindeki reçine tabakası ve yaşadığı coğrafyanın iklimi sebebiyle uzun yıllar açılmadan ağaç üzerinde kalabilmektedir. Bir sonraki neslin devamı için, kozalaklar içinde muhafaza edilen tohumlar, suya hasret çatlamış toprak misâli, meydana gelecek bir yangını beklemektedir. Yangın neticesinde açığa çıkan ısı ile kozalak pulları açılır. Bu vesileyle serbest kalan tohumlar, gelişebilecekleri toprağa doğru bir yolculuğa çıkar. Ateş bu tohumların çimlenebilecekleri ortamın hazırlanmasında da önemli bir vazife görür: Bu türün yayılış gösterdiği coğrafyada hâkim olan düşük sıcaklık ve yüksek nem; yere düşen yaprakların çürüyüp toprağa karışmasının uzun zaman almasına sebep olmaktadır. Toprak üzerinde biriken bu ölü örtü, tohumun toprak ile buluşmasında diğer bir engeldir. Yangın vasıtasıyla kozalak pulları açılırken, bir-üç metre kalınlığındaki ölü tabaka da ortadan kaldırılmaktadır.

Bu konuya başka bir misâl, Kuzey Amerika’da yayılış gösteren Chaparral bitki örtüsüdür. Bu bitki örtüsü; kısa boylu, çok yıllık odunsu bitkiler ile tek yıllık otsu bitkilerden meydana gelmektedir. Bu sahalardaki bitki örtüsü, yaz mevsimindeki sıcak ve kurak hava sebebiyle yanmaya elverişli hâle gelir. Yangınlar sebebiyle de kolayca yanar. Geriye küller ve ağaç iskeletlerinden oluşan simsiyah bir manzara kalır. İlk bakışta son derece üzücü gelen bu görüntü, aslında nice güzelliğe yataklık etmektedir. Bu güzellikler bir dizi hâdise sonunda ortaya çıkmaktadır.

Chaparral bitki örtüsü elemanlarından olan golden eardrops (Dicentra chrysantha) adlı çok yıllık bitkinin, ateş ile olan münasebeti enteresandır. Bu bitkinin tohumlarının çimlenebilmesi için, çimlenmeye uygun mevsimde yangın çıkması ve tohumların en az 10 dakika dumana maruz kalması gerekmektedir.

Orman yangınlarının olumlu tesirleri, ekosistemin sağlıklı bir şekilde hayatiyetini devam ettirmesinde de görülür. Kuzey Amerika’da yaygın, kalın gövde kabuğuna sahip Ponderosa çamı (Pinus ponderosa), 5–20 yıl aralıklarla meydana gelen düşük ve orta şiddetli örtü yangınlarından az etkilenir. Sık ağaçlardan oluşan bu ormandaki cılız ve sağlıksız fertler, tabiî yangınlar neticesinde yanmakta; geriye sağlıklı fertler kalmaktadır. Böylece, orman zararlılarının bu sağlıksız fertlere musallat olmasının önüne geçilerek, büyük orman sahalarının zarar görmesi engellenmektedir. Aynı zamanda, belirli aralıklarla tekerrür eden yangınlarla kuru ağaçlar ortadan kaldırılmakta, böylece daha büyük yangın çıkması önlenmektedir.

Ülkemizde kızılçam, sarıçam, karaçam, Halep çamı ve fıstık çamı yaygın görülmektedir. Bunlardan kızılçam çok geniş sahalarda, özellikle yangına en hassas bölgelerde yayılış gösterir. Diğer türlere nazaran daha kalın gövde kabuğuna sahip yaratılmıştır. Bu tür, kendine verilen kalın gövde kabukları vesilesiyle düşük ve orta şiddetli örtü yangınlarından daha az etkilenmektedir. Diğer taraftan kızılçam kozalaklarında bulunan ve neslin devamını sağlayacak tohumlar, yangının sebep olduğu sıcaklık neticesinde uzaklara fırlayarak çimlenebileceği toprağa ulaşır. Böylece ormanın genişlemesine vesile olur.

Tabii Orman Yangınlarının Bazı Hikmetleri.png

 

sizlere www.blogperest.com farkıyla sunulmuştur

Blog Yazarı

Yorum Yaz

Yorum Yazmak İçin Tıklayın

Sizde Bir Yorum Bırakın

%d blogcu bunu beğendi: